Η διπλωπία, είναι ένα σύμπτωμα που πρέπει πάντα να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Ενώ ορισμένες αιτίες είναι ήπιες και παροδικές, άλλες μπορεί να υποδηλώνουν υποκείμενη νευρολογική διαταραχή που απαιτεί άμεση αξιολόγηση.
Εάν αρχίσετε να βλέπετε διπλά, ιδιαίτερα ξαφνικά ή για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, η έγκαιρη νευρολογική εκτίμηση μπορεί να βοηθήσει στην ανίχνευση σοβαρών νευρολογικών καταστάσεων πριν αυτές εξελιχθούν.
Τι είναι η διπλωπια;
Η διπλωπία εμφανίζεται όταν ένα άτομο βλέπει δύο εικόνες ενός μόνο αντικειμένου. Οι εικόνες μπορεί να είναι:
• Δίπλα-δίπλα (οριζόντια διπλωπία)
• Η μία πάνω από την άλλη (κάθετη διπλωπία)
• Διαγώνια μετατοπισμένες
• Διαλείπουσες ή συνεχείς
Μια βασική διαγνωστική διάκριση είναι:
• Διόφθαλμη διπλωπία: Εξαφανίζεται όταν κλείνει το ένα μάτι (συχνά νευρολογικής ή μυϊκής αιτιολογίας)
• Μονόφθαλμη διπλωπία: Παραμένει ακόμη και όταν κλείνει το ένα μάτι (συνήθως οφθαλμολογικής αιτιολογίας)
Η διόφθαλμη διπλωπία συνδέεται συχνότερα με νευρολογικές παθήσεις.
Γιατί Εμφανίζεται η Διπλή Όραση;
Η φυσιολογική όραση απαιτεί ακριβή συντονισμό μεταξύ:
• Του εγκεφαλικού στελέχους
• Των κρανιακών νεύρων που ελέγχουν τις κινήσεις των οφθαλμών (III, IV, VI)
• Των οφθαλμοκινητικών μυών
• Των εγκεφαλικών κέντρων επεξεργασίας της όρασης
Οποιαδήποτε διαταραχή σε αυτό το σύστημα μπορεί να οδηγήσει σε ασυμμετρία των οφθαλμών και εμφάνιση διπλωπίας.
Συχνές Νευρολογικές Αιτίες Διπλής Όρασης
Η διπλωπία μπορεί να αποτελεί το πρώτο σύμπτωμα διαφόρων νευρολογικών διαταραχών.
1. Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ιδίως του Εγκεφαλικού Στελέχους)
Αιφνίδια διπλωπία που συνοδεύεται από:
• Αδυναμία
• Δυσαρθρία (μπερδεμένη ομιλία)
• Διαταραχή ισορροπίας
• Πτώση γωνίας στόματος
• Έντονο πονοκέφαλο
Απαιτεί άμεση επείγουσα ιατρική αντιμετώπιση.
2. Σκλήρυνση κατά Πλάκας
Η Σκλήρυνση κατά Πλάκας (ΣΚΠ) μπορεί να εκδηλωθεί με:
• Διαλείπουσα διπλωπία
• Πόνο κατά την κίνηση των οφθαλμών
• Θόλωση όρασης
• Άλλα νευρολογικά συμπτώματα με διακυμάνσεις
Σε νεότερους ενήλικες, η διπλωπία μπορεί να αποτελεί πρώιμο προειδοποιητικό σύμπτωμα.
3. Μυασθένεια Gravis
Η Μυασθένεια Gravis συχνά προκαλεί:
• Διπλωπία που επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας
• Πτώση βλεφάρων
• Μυϊκή κόπωση
• Βελτίωση των συμπτωμάτων με την ανάπαυση
Η πάθηση αυτή επηρεάζει την επικοινωνία μεταξύ νεύρων και μυών.
4. Παράλυση Κρανιακών Νεύρων (III, IV, VI)
Η βλάβη των νεύρων που ελέγχουν τις κινήσεις των οφθαλμών μπορεί να οφείλεται σε:
• Σακχαρώδη διαβήτη
• Αρτηριακή υπέρταση
• Μικροαγγειακή ισχαιμία
• Όγκους εγκεφάλου
• Ανευρύσματα
Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας με αγγειακούς παράγοντες κινδύνου διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.
5. Όγκοι Εγκεφάλου ή Αυξημένη Ενδοκράνια Πίεση
Προοδευτική διπλωπία που συνοδεύεται από:
• Επίμονους πονοκεφάλους
• Ναυτία
• Διαταραχές όρασης
• Προβλήματα ισορροπίας
Απαιτεί άμεση νευρολογική αξιολόγηση.
Πότε Πρέπει να Ζητήσετε Νευρολογική Εκτίμηση;
Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια εάν η διπλωπία:
• Εμφανιστεί ξαφνικά
• Συνοδεύεται από έντονο πονοκέφαλο
• Ακολουθεί τραυματισμό κεφαλής
• Συνοδεύεται από αδυναμία ή μούδιασμα
• Σχετίζεται με πτώση βλεφάρου ή άνισες κόρες
• Προκαλεί δυσκολία στη βάδιση ή στην ομιλία
Τα παραπάνω μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρό νευρολογικό επείγον περιστατικό.
Ακόμη και ήπια ή διαλείπουσα διπλωπία πρέπει να αξιολογείται εάν επιμένει για περισσότερες από λίγες ημέρες.
Πώς γίνεται η διάγνωση της Διπλωπίας;
Η νευρολογική εκτίμηση μπορεί να περιλαμβάνει:
• Λεπτομερές ιατρικό ιστορικό
• Πλήρη νευρολογική εξέταση
• Έλεγχο κινήσεων οφθαλμών
• Μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου (MRI)
• Αγγειολογικό έλεγχο
• Αιματολογικές εξετάσεις για αυτοάνοσα ή μεταβολικά αίτια
Η έγκαιρη διάγνωση βελτιώνει σημαντικά την πρόγνωση.
Μπορεί η Διπλή Όραση να υποχωρήσει από μόνη της;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ήπιες μικροαγγειακές παραλύσεις νεύρων (συχνά σχετιζόμενες με διαβήτη ή υπέρταση) μπορεί να βελτιωθούν μέσα σε εβδομάδες ή μήνες. Ωστόσο:
• Δεν είναι όλες οι αιτίες καλοήθεις
• Ορισμένες καταστάσεις επιδεινώνονται χωρίς θεραπεία
• Η καθυστέρηση στη διάγνωση μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη βλάβη
Είναι ασφαλέστερο να γίνει έγκαιρη αξιολόγηση παρά να υπάρξει αναμονή.
Γιατί η Διπλωπία είναι σύμπτωμα του εγκεφάλου — όχι απλώς των ματιών
Πολλοί θεωρούν ότι η διπλή όραση είναι αποκλειστικά οφθαλμολογικό πρόβλημα. Στην πραγματικότητα, η διόφθαλμη διπλωπία αποτελεί συχνά ένδειξη δυσλειτουργίας του νευρικού συστήματος.
Τα μάτια κινούνται επειδή ο εγκέφαλος δίνει την εντολή. Όταν το εγκεφαλικό στέλεχος ή τα κρανιακά νεύρα επηρεάζονται, η ευθυγράμμιση των οφθαλμών διαταράσσεται — και εμφανίζεται διπλωπία.
Η διπλή όραση δεν είναι ένα σύμπτωμα που πρέπει να αγνοείται.
Είτε οφείλεται σε αγγειακό πρόβλημα, αυτοάνοση νόσο, δυσλειτουργία νεύρων ή δομική εγκεφαλική βλάβη, απαιτεί σωστή νευρολογική εκτίμηση.
Εάν εμφανίσετε αιφνίδια ή επίμονη διπλωπία, αναζητήστε άμεσα ιατρική αξιολόγηση. Η έγκαιρη αντιμετώπιση μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές και να διασφαλίσει τη σωστή λειτουργία του νευρικού σας συστήματος