Το αλκοόλ αποτελεί μέρος της κοινωνικής ζωής πολλών ανθρώπων, όμως η υπερβολική ή λανθασμένη κατανάλωσή του μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την υγεία, τη σκέψη, τη συμπεριφορά και το νευρικό σύστημα.

Στη νευρολογία και την ψυχιατρική βλέπουμε συχνά τις επιπτώσεις της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ, όπως άγχος, διαταραχές ύπνου, προβλήματα μνήμης, κατάθλιψη, κρίσεις πανικού, νευρολογικές βλάβες και δυσκολίες συγκέντρωσης.

Παρακάτω θα βρείτε συχνούς μύθους και αλήθειες γύρω από το αλκοόλ, καθώς και απαντήσεις σε σημαντικές ερωτήσεις που αφορούν την υγεία και την ασφάλεια.

Μύθος ή Αλήθεια;

Τα προβλήματα με το αλκοόλ προκαλούνται μόνο από τους «αλκοολικούς»

Μύθος

Πολλά σοβαρά περιστατικά, όπως τροχαία ατυχήματα, βίαιες συμπεριφορές και τραυματισμοί, προκαλούνται συχνά από ανθρώπους που δεν πίνουν καθημερινά, αλλά κατανάλωσαν μεγάλη ποσότητα αλκοόλ σε μία συγκεκριμένη περίσταση.

Ο καφές βοηθά να «ξεμεθύσεις»

Μύθος

Ο οργανισμός μεταβολίζει το αλκοόλ με σταθερό ρυθμό μέσω του ήπατος. Ο καφές δεν μειώνει το επίπεδο αλκοόλ στο αίμα. Μπορεί απλώς να κάνει κάποιον να αισθάνεται πιο ξύπνιος, ενώ παραμένει επηρεασμένος από το αλκοόλ.

Το ίδιο ισχύει και για το κρύο ντους.

Η μόνη πραγματική «θεραπεία» για τη μέθη είναι ο χρόνος.

Το «μπλακ άουτ» σημαίνει ότι κάποιος λιποθύμησε

Μύθος

Το αλκοολικό blackout είναι μορφή προσωρινής απώλειας μνήμης. Το άτομο μπορεί να μιλά, να περπατά και να λειτουργεί φυσιολογικά, αλλά αργότερα να μην θυμάται τίποτα από όσα συνέβησαν.

Αυτό αποτελεί σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.

Δεν υπάρχει ασφαλής κατανάλωση αλκοόλ κατά την εγκυμοσύνη

Αλήθεια

Το αλκοόλ περνά απευθείας από τη μητέρα στο έμβρυο μέσω του αίματος. Η κατανάλωση αλκοόλ κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές αναπτυξιακές και νευρολογικές επιπλοκές στο παιδί, συμπεριλαμβανομένου του εμβρυϊκού αλκοολικού συνδρόμου.

Η ασφαλέστερη επιλογή είναι η πλήρης αποφυγή αλκοόλ κατά την εγκυμοσύνη.

Οι γυναίκες επηρεάζονται περισσότερο από το αλκοόλ

Αλήθεια

Οι γυναίκες συνήθως έχουν μικρότερο ποσοστό σωματικών υγρών και διαφορετικό μεταβολισμό του αλκοόλ σε σχέση με τους άνδρες. Αυτό σημαίνει ότι η ίδια ποσότητα αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη επίδραση στον οργανισμό τους.

Το αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει σοβαρή κοινωνική βλάβη

Αλήθεια

Το αλκοόλ συνδέεται με τροχαία ατυχήματα, βίαια επεισόδια, οικογενειακές συγκρούσεις, κατάθλιψη, άγχος, ηπατικές παθήσεις, νευρολογικές βλάβες, διαταραχές ύπνου και εξάρτηση.

Παρότι είναι νόμιμο και κοινωνικά αποδεκτό, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες τόσο για το άτομο όσο και για το περιβάλλον του.

Η διασκέδαση συνδέεται απαραίτητα με το ποτό

Μύθος

Η κοινωνική ζωή δεν χρειάζεται να βασίζεται αποκλειστικά στο αλκοόλ. Η άσκηση, τα ταξίδια, η μουσική, οι δραστηριότητες στη φύση, οι δημιουργικές ασχολίες και οι ουσιαστικές κοινωνικές σχέσεις μπορούν να προσφέρουν χαλάρωση και ευχαρίστηση χωρίς τις επιπτώσεις της υπερβολικής κατανάλωσης.

Συχνές Ερωτήσεις για το Αλκοόλ

Τι είναι το binge drinking;

Ο όρος περιγράφει την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αλκοόλ σε σύντομο χρονικό διάστημα, συνήθως μέσα σε μία έξοδο ή κοινωνική περίσταση.

Συχνά ορίζεται ως:

• έξι ή περισσότερα ποτά σε μία περίσταση για τους άνδρες
• τέσσερα έως πέντε ποτά για τις γυναίκες

Το binge drinking αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ατυχημάτων, δηλητηρίασης, απώλειας συνείδησης, βίαιης συμπεριφοράς, καρδιακών και νευρολογικών επιπλοκών.

Πόσο γρήγορα δρα το αλκοόλ;

Το αλκοόλ αρχίζει να απορροφάται μέσα σε λίγα λεπτά. Οι επιδράσεις του εμφανίζονται συνήθως μέσα σε πέντε έως δέκα λεπτά και κορυφώνονται αργότερα, ανάλογα με:

• την ποσότητα
• το είδος ποτού
• το αν υπάρχει φαγητό στο στομάχι
• το σωματικό βάρος
• τον μεταβολισμό

Μπορεί κάποιος να επιταχύνει την αποβολή του αλκοόλ από τον οργανισμό;

Όχι.

Το ήπαρ μεταβολίζει το αλκοόλ με σχετικά σταθερό ρυθμό. Ο καφές, το κρύο ντους, το νερό ή το περπάτημα δεν απομακρύνουν το αλκοόλ από το αίμα.

Κατά μέσο όρο, ο οργανισμός μεταβολίζει περίπου επτά έως δέκα γραμμάρια αλκοόλ ανά ώρα.

Μετά από έντονη κατανάλωση, το αλκοόλ μπορεί να παραμένει στον οργανισμό για πολλές ώρες, ακόμη και το επόμενο πρωί.

Ποιο είναι το όριο αλκοόλ για την οδήγηση;

Στην Κύπρο το νόμιμο όριο είναι:

• 0,5 γραμμάρια αλκοόλ ανά λίτρο αίματος
• ή 22 μικρογραμμάρια ανά 100 ml εκπνεόμενου αέρα

Ωστόσο, ακόμη και κάτω από το νόμιμο όριο, το αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει τα αντανακλαστικά, την κρίση, την προσοχή και τον χρόνο αντίδρασης.

Η ασφαλέστερη επιλογή είναι να μην οδηγεί κάποιος καθόλου μετά την κατανάλωση αλκοόλ.

Πόσα ποτά χρειάζονται για να βρεθεί κάποιος πάνω από το όριο;

Δεν υπάρχει ακριβής απάντηση, γιατί αυτό επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες:

• φύλο
• βάρος
• ηλικία
• κόπωση
• λήψη φαρμάκων
• αν έχει προηγηθεί φαγητό
• ταχύτητα κατανάλωσης
• περιεκτικότητα του ποτού σε αλκοόλ

Το ίδιο ποσό αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει διαφορετικά κάθε άνθρωπο.

Αλκοόλ και Ψυχική Υγεία

Η συστηματική ή υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επιδεινώσει:

• το άγχος
• την κατάθλιψη
• τις κρίσεις πανικού
• την αϋπνία
• την ευερεθιστότητα
• τα προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης

Επιπλέον, η μακροχρόνια χρήση μπορεί να επηρεάσει το νευρικό σύστημα και να προκαλέσει νευρολογικές επιπλοκές όπως περιφερική νευροπάθεια, γνωστικές δυσκολίες και διαταραχές ισορροπίας.

Πότε χρειάζεται βοήθεια;

Είναι σημαντικό να ζητήσει κάποιος βοήθεια όταν:

• δυσκολεύεται να ελέγξει την κατανάλωση
• χρησιμοποιεί το αλκοόλ για να αντιμετωπίσει άγχος ή συναισθηματική πίεση
• εμφανίζει blackout ή απώλειες μνήμης
• επηρεάζονται οι σχέσεις ή η εργασία του
• εμφανίζει συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης ή προβλήματα ύπνου

Η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να προλάβει σοβαρές ψυχιατρικές και νευρολογικές επιπλοκές.